Hemoroid Nedir? Basur Belirtileri ve Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Hemoroid Nedir?

Hemoroid (basur), anüs ve rektumun alt kısmındaki damarların şişmesi ve iltihaplanması durumudur. Bu damarlar, normalde dışkılama sırasında anüsün kapanmasına yardımcı olan yastıkçık benzeri yapılardır. Ancak çeşitli faktörler nedeniyle bu damarlar genişleyebilir, sarkabilir ve rahatsız edici semptomlara yol açabilir. Hemoroidler iç hemoroidler ve dış hemoroidler olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır.

İç Hemoroidler

İç hemoroidler, rektumun içinde, genellikle anüs açıklığının üzerinde yer alır. Genellikle ağrısızdırlar çünkü bu bölgede ağrıya duyarlı sinirler azdır. İç hemoroidlerin en yaygın belirtisi dışkılama sırasında parlak kırmızı kanamadır. Bazen dışkılama sırasında anüsten dışarı sarkabilirler (prolapsus). Dışarı sarkan iç hemoroidler ağrılı olabilir ve elle içeri itilmesi gerekebilir.

Dış Hemoroidler

Dış hemoroidler, anüsün dış çevresinde, derinin altında bulunur. Bu bölge ağrıya duyarlı sinirlerle dolu olduğundan, dış hemoroidler genellikle daha ağrılıdır. Kaşıntı, yanma ve rahatsızlık hissi yaygındır. Bazen dış hemoroidlerin içinde kan pıhtısı oluşabilir (tromboze hemoroid), bu da şiddetli ağrıya ve sert, mor bir şişliğe neden olabilir.

Hemoroid Neden Olur? Risk Faktörleri Nelerdir?

Hemoroidlerin temel nedeni, anüs ve rektumdaki damarlara uygulanan aşırı basınçtır. Bu basınca yol açan birçok risk faktörü bulunmaktadır:

• Kabızlık ve Zorlanma: Kronik kabızlık ve dışkılama sırasında aşırı zorlanma, damarlara binen baskıyı artırır.
• İshal: Uzun süreli ishal de anüs bölgesini tahriş edebilir ve hemoroid riskini artırabilir.
• Hamilelik: Hamilelik sırasında rahmin büyümesi rektum damarlarına baskı yapar ve hormonal değişiklikler damarları gevşetebilir.
• Obezite: Aşırı kilo, karın bölgesindeki basıncı artırarak hemoroid gelişimine katkıda bulunabilir.
• Uzun Süre Oturma veya Ayakta Durma: Özellikle tuvalette uzun süre oturmak veya mesleki nedenlerle uzun süre ayakta durmak kan akışını etkileyebilir.
• Liften Fakir Beslenme: Lifli gıdaların yetersiz tüketimi kabızlığa yol açarak hemoroid riskini artırır.
• Yaşlanma: Yaşlandıkça anüs ve rektumdaki dokuları destekleyen bağ dokuları zayıflayabilir.
• Ağır Kaldırma: Sürekli ağır kaldırmak, karın içi basıncı artırabilir.

Basur Belirtileri Nelerdir?

Hemoroidin belirtileri türüne ve şiddetine göre değişiklik gösterebilir. En yaygın belirtiler şunlardır:

• Dışkılama Sonrası Parlak Kırmızı Kanama: Tuvalet kağıdında, dışkıda veya klozet suyunda görülebilir. Genellikle ağrısızdır.
• Kaşıntı veya Tahriş: Anüs çevresinde kaşıntı, yanma ve tahriş hissi.
• Ağrı veya Rahatsızlık: Özellikle dış hemoroidlerde ve tromboze hemoroidlerde şiddetli ağrı.
• Anüs Çevresinde Şişlik veya Topak: Dış hemoroidler veya sarkmış iç hemoroidler elle hissedilebilir.
• Dışkılama Sırasında Zorlanma veya Ağrı: Bazı durumlarda dışkılama güçlüğü yaşanabilir.
• Anüs Akıntısı: İç çamaşırda mukus veya dışkı sızıntısı.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Hemoroid belirtileri genellikle evde uygulanan yaşam tarzı değişiklikleri ve reçetesiz ilaçlarla hafifletilebilir. Ancak bazı durumlarda bir doktora başvurmak önemlidir:

• Şiddetli Ağrı: Özellikle evde uygulanan yöntemlerle geçmeyen veya kötüleşen ağrı.
• Yoğun Kanama: Kanamanın miktarı fazlaysa, rengi koyuysa veya kanamaya baş dönmesi, bayılma gibi belirtiler eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.
• İlk Kez Kanamayla Karşılaşma: Anüsten gelen kanama her zaman hemoroid kaynaklı olmayabilir. Daha ciddi durumlar (kolon kanseri, enflamatuar bağırsak hastalığı vb.) olasılığını dışlamak için bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.
• Belirtiler Kötüleşirse: Evde uygulanan tedavilere rağmen belirtileriniz kötüleşiyorsa veya düzelmiyorsa.
• Anüs Çevresinde Sert, Mor Bir Şişlik: Bu, tromboze hemoroidin belirtisi olabilir ve tıbbi müdahale gerektirebilir.

Unutmayın ki hemoroid belirtileri, kalın bağırsak veya rektumun diğer ciddi hastalıklarının belirtileriyle benzerlik gösterebilir. Bu nedenle, herhangi bir endişeniz varsa veya belirtileriniz devam ediyorsa bir gastroenteroloji uzmanına veya genel cerraha başvurmanız önemlidir. Doktorunuz doğru tanıyı koyacak ve size en uygun tedavi yöntemini önerecektir.

Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, lifli gıdalarla beslenmek, yeterli su içmek ve düzenli egzersiz yapmak hemoroid riskini azaltmada ve semptomları hafifletmede önemli rol oynar.